Błąd
  • Nie masz uprawnień, by zobaczyć tę część witryny.
Piotr Wietrzykowski

Piotr Wietrzykowski

W firmie zajmuje się koordynacją spraw podatkowych związanych z pracą w Niemczech.

Założyciel niniejszego bloga i główny publicysta.

Absolwent Ekonomii na Politechnice Opolskiej.

Wojaże zagraniczne obfitują w przeróżne niespodzianki. Nie od dziś też wiadomo, że podróże kształcą. Jeżeli jednak spotyka nas coś złego, zawsze dzieje się to w najmniej odpowiedniej chwili, często z dala od domu i... powstaje niemały problem.

Opieka medyczna w krajach Unii jest bardzo droga i z pewnością niewiele osób byłoby stać na pokrycie kosztów pobytu w szpitalu z własnej kieszeni. Dlatego każdy, kto wybiera się za granicę na krótką wycieczkę, urlop lub w podróż służbową, powinien pamiętać o wyrobieniu sobie europejskiej karty ubezpieczenia zdrowotnego (Europäische Krankenversicherungskarte). Gdzie i jak ubiegać się o wspomnianą kartę, jakie prawa mają jej posiadacze – o tym wszystkim w dzisiejszym materiale.
 

Co można zyskać dzięki karcie

Karta ubezpieczenia zdrowotnego jest dowodem zgody ubezpieczyciela na pokrycie kosztów leczenia mającego miejsce w trakcie pobytu za granicą i – co ważne – niezbędnego z przyczyn medycznych. Dokument więc ułatwia dostęp do opieki zdrowotnej podczas czasowego pobytu w innym państwie UE oraz sprawny zwrot kosztów leczenia. Karta gwarantuje bezpłatny lub tańszy dostęp do szpitali, przychodni i gabinetów stomatologicznych w 31 krajach. Z kolei instytucje danego państwa odpowiadające za stan zdrowia jego obywateli mają za zadanie zapewnienia właścicielowi karty niezbędnej opieki medycznej oraz leczenia, jakiego wymaga jego stan zdrowia, tak by mógł on kontynuować pobyt w danym kraju w warunkach bezpiecznych dla zdrowia. Istotne jest też to, by pacjent nie musiał skracać swojego pobytu i wracać do kraju zamieszkania w celu podjęcia leczenia.
 
Warte podkreślenia jest to, że we wszystkich państwach członkowskich karta ubezpieczenia zdrowotnego ma taki sam wzór, dzięki czemu lekarze i instytucje opieki zdrowotnej nie będą mieli problemu z jej rozpoznaniem.

 

Na jaki okres zostanie wydana karta EKUZ

To zależy od charakteru zatrudnienia i ubezpieczenia. Jeżeli jesteście osobami zatrudnionymi, prowadzącymi pozarolniczą i rolniczą działalność gospodarczą, pobieracie rentę lub jesteście studentami, kartę EKUZ otrzymacie na pół roku. Jeżeli jesteście osobami bezrobotnymi zarejestrowanymi w powiatowym urzędzie pracy, kartę otrzymajcie na dwa miesiące. Emeryci otrzymają kartę na  5 lat. Okres ważności dokumentu będzie liczony od dnia złożenia wniosku w NFZ.

 

Jak wyrobić kartę

Jeśli dotąd nie wyrobiliście sobie wspomnianej karty z uwagi na koszty, jakie trzeba ponieść z chwilą jej wydania, to jest to marna wymówka. Karta jest bowiem bezpłatna, a każda osoba objęta oficjalnym systemem ubezpieczeń społecznych na terenie jednego z państw Unii Europejskiej ma pełne prawo do jej wyrobienia i posługiwania się nią. Wydatki poniesione na opiekę powinny być równe tym, które ponoszą obywatele danego kraju. W zależności od tego, gdzie jesteśmy zatrudnieni lub gdzie mieszkamy, podanie o kartę składamy do odpowiedniej instytucji. Osoby występujące o wydanie karty w Polsce powinni udać się do Narodowego Funduszu Zdrowia i tam złożyć podanie. Odpowiednie podanie możemy złożyć w każdym oddziale wojewódzkim NFZ lub delegaturze Narodowego Funduszu Zdrowia właściwej ze względu na miejsce zamieszkania.
 
Do wniosku należy załączyć dokument potwierdzający ubezpieczenie zdrowotne w NFZ, czyli:
 
  • osoby zatrudnione powinny wziąć z sobą ostatni druk RMUA ewentualnie aktualną podstemplowaną książeczkę ubezpieczeniowa;
  • osoby prowadzące działalność gospodarczą powinny przedłożyć zaświadczenie o niezaleganiu w opłacaniu składek w ZUS oraz dowód ostatniej wpłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne;
  • emeryci muszą dostarczyć legitymację emeryta, ewentualnie ostatni odcinek pobranej emerytury;
  • osoby prowadzące działalność rolniczą i ubezpieczone w KRUS powinny przedłożyć zaświadczenie z KRUS o okresach podlegania i odprowadzania składek na ubezpieczenie zdrowotne.

 

O czym należy wiedzieć

Posiadacz europejskiej karty ubezpieczenia zdrowotnego musi być świadom, że:
 
  • Każdy członek rodziny powinien mieć osobną kartę, dotyczy to również dzieci. Wiele dzieci wciąż nie ma karty, gdyż rodzice uważają, że ich karta pokryje koszty leczenia ich pociech.
  • Karta nie upoważnia do bezpłatnego leczenia w placówkach prywatnych.
  • Karta nie pokryje kosztów leczenia, jeżeli celem podróży było leczenie choroby.
  • Karta w żadnym wypadku nie zastępuje indywidualnego ubezpieczenia podróżnego.
Dlatego warto przemyśleć sprawę dodatkowego prywatnego ubezpieczenia na podróż, które otrzymamy prawie w każdej ubezpieczalni za stosunkowo niską kwotę.
 
  • Karta nie gwarantuje bezpłatnego transportu właściciela karty, który zachorował lub uległ poważnemu wypadkowi, do miejsca zamieszkania.
  • Mimo posiadania ważnej karty ubezpieczenia zdrowotnego może zajść konieczność pokrycia kosztów leczenia, które będzie można odzyskać dopiero po powrocie do domu (wtedy to należy domagać się zwrotu poniesionych kosztów).
  • Karty ważne są nie tylko na terytorium Unii Europejskiej, ale również w Islandii, Norwegii i Szwajcarii.
  • Fakt zamieszkiwania w Polsce nie przesądza o prawie do opieki zdrowotnej na koszt Narodowego Funduszu Zdrowia.
  • Osoby, które posługują się kartą w innych państwach członkowskich, mimo że straciły do niej uprawnienia, muszą się liczyć z obowiązkiem pokrycia kosztów leczenia, z którego skorzystały w innym kraju UE.

 

 

 

 

 

 

Różnice ekonomiczno-socjalne między Polską a Niemcami nadal są znaczące. W związku z tym spora część mieszkańców naszego kraju decyduje się na pracę w Niemczech. Ba, wciąż wyjeżdżają nowe osoby, które z tematem pracy nad Renem spotykają się po raz pierwszy. Prócz znalezienia zatrudnienia i mieszkania po przyjeździe czeka ich również sporo formalności. Co należy zrobić po przybyciu do Niemiec, by wszystko "dopiąć" i zorganizować?

 

Po pierwsze zameldowanie

Po przyjeździe do Niemiec powinniśmy jak najszybciej dowiedzieć się, gdzie znajduje się odpowiedzialny za nas ratusz (Rathaus) i tam się zameldować. Konieczne jest to między innymi po to, aby otrzymać numer podatkowy (Steuer-Identifikationsnummer). Po zameldowaniu się wysyłany jest do odpowiedniego urzędu wniosek o ten numer. Po jego otrzymaniu możemy w miejscowym urzędzie skarbowym (Finanzamt) wnioskować o “zastępczą kartę podatkową”. Naszym obowiązkiem jest dostarczenie pracodawcy tego dokumentu, ponieważ zgodnie z informacją w nim zawartą (o tzw. klasie podatkowej – Lohnsteuerklasse) będzie obliczany podatek, który odprowadzony zostanie z naszej pensji. Jeśli pracodawca nie ma tego dokumentu, to ma obowiązek policzyć podatek z klasą nr VI, a wtedy będzie to dla nas “bolesne”!

 

Wyrobienie Sozialversicherungsnummer (SV-Nummer)

Sozialversicherungsnummer (numer ubezpieczenia społecznego) jest kombinacją liter i/lub cyfr służących do identyfikacji osób w systemie zabezpieczenia społecznego.
SV-Nummer uzyskujemy, kiedy pierwszy raz zaczynamy pracę w Niemczech. Wówczas pracodawca melduje nas w kasie chorobowej (Krankenversicherung, np. AOK). Następnie otrzymujemy z instytucji rentowej (Rentenvesicherungsträger) tzw. Sozialversicherungsausweis i to właśnie na nim widnieje nadany nam SV-Nummer. Ten właśnie Sozialversicherungsausweis (niekiedy wystarczy sam SV-Nummer) zawsze należy przedkładać nowemu pracodawcy. Przy nowym zatrudnianiu otrzymujemy tzw. Sozialversicherungsanmeldung, a przy opuszczaniu firmy lub po każdym zakończonym roku kalendarzowym Sozialversicherungsabmeldung. Szczególnie ten ostatni to bardzo ważny dokument, ponieważ informuje o czasie zatrudnienia w danym zakładzie i o osiągniętych dochodach brutto. Na podstawie tych danych w przyszłości będziemy otrzymywać świadczenia emerytalne z Deutsche Rentenversicherung. Dlatego ważne jest, aby dokument ten zachować.

 

Ubezpieczenia zdrowotne

Jedną z istotniejszych spraw przy podejmowaniu pracy w Niemczech jest ubezpieczenie zdrowotne (Krankenversicherung). Jeśli rozpoczynamy pracę jako pracownik, to zostajemy automatycznie przez pracodawcę zgłaszani w jednej z państwowych kas chorych (GKV-Gesetzliche Krankenversicherung). Jeśli przekroczymy odpowiednią kwotę zarobków, możemy przejść do prywatnej kasy chorych (PKV-Private Krankenversicherung).
Do państwowego systemu ubezpieczeń może wejść każdy, a składki naliczane są procentowo od dochodu. Ubezpieczenie prywatne na dzień dzisiejszy posiada niewiele ponad 10% osób mieszkających w Niemczech. W tym wypadku składki kształtuje wiele czynników. Ogólnie można jednak przyjąć, że zależą one od płci, wieku, stanu zdrowia i zawodu osoby ubezpieczonej. Osoba ubezpieczona państwowo z tytułu korzystania ze świadczeń medycznych musi niestety ponieść dodatkowe koszty. Kwartalnie za świadczenia trzeba dodatkowo zapłacić 10 euro. W przypadku leczenia szpitalnego – 10 euro dziennie, jednak maksymalnie przez 28 dni. Najbardziej znane kasy państwowe to: AOK, BKK, IKK, BEK, DAK i KKH. Wszystkie osoby ubezpieczone w GKV mają zasadniczo takie same prawa do świadczeń. PKV to zwykle szerszy zakres ubezpieczeń, co jednak nie musi oznaczać że jest ono korzystniejsze.
 

Założenie konta

Podróżując między Niemcami a Polską, lepiej i bezpieczniej trzymać pieniądze na rachunku bankowym. Można oczywiście wynagrodzenie przelewać do Polski, jednak konto w Niemczech ułatwi nam wiele codziennych czynności. Dla dużej części firm w Niemczech jest z przyczyn technicznych (możliwość automatycznych przelewów wypłat) bardzo ważne, aby posiadali Państwo konto w banku niemieckim. Z powodu różnych oczekiwań i różnych ofert banków nie jesteśmy w stanie powiedzieć, w jakim banku warto założyć sobie konto. Obok banków komercyjnych dużym zainteresowaniem cieszą się tak zwane Sparkassen, które prowadzone są przez lokalne władze. Zakładając konto, trzeba zadać sobie kilka bardzo ważnych pytań:
 
  • Ile będzie kosztowała obsługa konta, w tym koszty przelewu do Polski.
  • Czy otrzymam prawo do debetu (Dispositionskredit) i jakie są jego koszty.
  • Czy od razu otrzymam kartę elektroniczną.
  • Czy w mojej okolicy jest bankomat, ewentualnie z jakich bankomatów będę mógł korzystać.
 
Aby założyć konto w Niemczech, potrzebny będzie dowód oraz dowód zameldowania na terenie Niemiec.
 

Zasiłki rodzinne Elterngeld/Kindergeld

Wyjeżdżając do pracy za granicę, warto także zorientować się, czy w Państwa przypadku możliwe będzie otrzymywanie świadczeń rodzinnych, jak zasiłek rodzinny (Kindergeld) czy zasiłek z tytułu opieki nad dzieckiem Elterngeld. Nie chcielibyśmy się na ten temat rozpisywać, ponieważ był on już wcześniej podejmowany. Jeszcze raz jednak uczulamy, żeby rozważyć skorzystanie z tych możliwości, ponieważ w skali roku są to duże dodatkowe pieniądze.

Wielu uczniów i studentów po przyjeździe do pracy do Niemiec zostaje zatrudnionych na standardowych warunkach (jak każdy inny pracownik w Niemczech), ale z niektórymi umowa zostanie zawarta na warunkach tzw. Kurzfristige Beschäftigung. Czym jest ta popularna w Niemczech forma zatrudnienia? Co można zyskać dzięki pracy w takiej formie?

 

Zatrudnienie bez ponoszenia kosztów socjalnych

Kurzfristige Beschäftigung to tzw. zatrudnienie krótkoterminowe pozwalające pracodawcy na zawarcie umowy o pracę z pracownikiem bez ponoszenia kosztów ubezpieczeń socjalnych. Jest to możliwe, ponieważ osoby zatrudniane w tej formie powinny już posiadać ubezpieczenie. Brak składek socjalnych nie jest jednak równorzędny z brakiem konieczności płacenia podatku. Wszystkie podatki wynikające z zatrudnienia, jak: podatek dochodowy Lohnsteuer oraz podatki Solidaritätszuschlag i Kirchensteuer muszą być płacone. Przy spełnieniu odpowiednich warunków istnieje jednakże możliwość, by podatek był pobierany w formie 25-procentowego ryczałtu.
 
Aby pracodawca mógł zatrudnić pracownika na zasadach Kurzfristige Beschäftigung, muszą zostać spełnione dwa warunki:
 
  • Okres zatrudnienia, (licząc ciągłe zatrudnienie) nie może być dłuższy niż 2 miesiące lub – jeżeli zatrudnienie nie jest ciągłe – 50 dni roboczych w roku kalendarzowym.
  • Praca w tej formie nie może być wykonywana „zawodowo” jeżeli zarobek przekracza 400 euro na miesiąc.
 
Do wspomnianych okresów 2 miesięcy / 50 dni wliczane są również dni urlopowe.

 

Praca na zasadzie Kurzfristige Beschäftigung

Typowymi przykładami pracy w tej formie są np. zastępstwa w pracy, praca sezonowa lub – jak już wspominaliśmy – praca na wakacje. Jednak pracodawca, zatrudniając pracownika, nie zawsze jest w stanie w prosty sposób określić, czy danego pracownika może przyjąć do pracy w tej właśnie formie zatrudnienia. Z pomocą przychodzą tu instytucje socjalne i ubezpieczeniowe (Sozialversicherungsträger), podając konkretne przykłady, kiedy zatrudnienie nie jest "zawodowo" wykonywane. Według wzorów bez problemów mogą zostać zatrudnione:
 
  • osoby znajdujące się w okresie pomiędzy zakończeniem szkoły a rozpoczęciem studiów
  • osoby posiadające już "normalną" pracę z pełnymi składkami socjalnymi (Sozialversicherungspflichtig)
  • osoby otrzymujące "wcześniejszą" rentę (Vorruhestandsgeld)
  • osoby, które wycofały się z życia zawodowego (emeryci).
 
Istotne jest to, że przy zatrudnieniu na Kurzfristige Beschäftigung pracownik jest ubezpieczony w kasie wypadkowej (Unfallersicherung) przeciw wypadkom w pracy i chorobom zawodowym. Składki do tego obowiązkowego ubezpieczenia musi wnosić pracodawca.

 

Standardowa płaca – większy zysk

Wracając do tytułu naszego artykułu, zastanówmy się teraz, dlaczego Kurzfristige Beschäftigung miałby pomóc osobom wyjeżdżającym w okresie wakacji do pracy w Niemczech w zarobieniu dużej sumy pieniędzy. Odpowiedź wydaje się oczywista i pewnie sama nasunęła się Czytelnikom po lekturze wcześniejszych wersów. Jednak poza tym, że od zarobków prócz podatków nie ponosimy żadnych obciążeń w postaci ubezpieczeń socjalnych. Jak natomiast wiadomo zapłacony podatek w momencie gdy pracujemy sezonowo, bez problemu możemy odzyskać. Wystarczy, że pracujący przez wakacje student po zakończeniu roku podatkowego złoży we właściwym urzędzie finansowym w Niemczech zeznanie podatkowe, tzw. Einkommensteuererklärung. Dzięki takiemu zabiegowi może otrzymać (prawie) zawsze cały potrącony podatek. Jak to jest możliwe? Przecież w każdym kraju europejskim, w tym w Niemczech, podatki od wynagrodzenia są opodatkowane. Załóżmy, że student zgodnie z obowiązującymi stawkami zarabia średnio 8,40 € na godzinę. Pracując przez 2 miesiące lub 50 dni, nie przekroczy kwoty wolnej od podatku, która obecnie wynosi 8004 €. Nie da się od kwoty wolnej od podatku zapłacić podatku, stąd składając zeznanie, student otrzyma cały potrącony podatek. Tym samym można uznać, że jego dochody netto w ostateczności osiągną wysokość sum brutto.

 

 

 

 

 

 

Szanowni Państwo, w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w ramach naszego serwisu stosujemy pliki cookies. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Jeśli nie wyrażają Państwo zgody, uprzejmie prosimy o dokonanie stosownych zmian w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Nie pokazuj więcej tego komunikatu